Адам құқықтарын қорғаудың жаңа тетіктері

Жаңа Конституция жобасының басты жаңалығы – адам құқықтарын қорғаудың институционалдық тетіктерін күшейтуі. Жобадағы «Адам және азамат құқықтары мен бостандықтары» бөлімі толық жаңартылып, бұрынғы нормаларға қарағанда нақты әрі қолданбалы сипат алған.
Атап айтқанда, жобаның жаңа редакциясындағы баптардың бірінде азаматтардың өз құқықтары бұзылған жағдайда Конституциялық сотқа тікелей жүгіну мүмкіндігі кеңейтілгені көрсетіледі. Бұл – бұрын болмаған маңызды өзгеріс. Бұған дейін азаматтар тек жанама жолдармен ғана шағымдана алатын.
Сонымен қатар, жобада азаптауға, адам қадір-қасиетін қорлайтын әрекеттерге мүлде жол берілмейтіні нақты әрі бұлтартпас норма ретінде бекітілген. Бұл баптардың жаңалығы – олардың халықаралық адам құқықтары стандарттарына толық сәйкестендірілгенінде.
Осы өзгерістердің маңызы – Конституцияның жай декларация емес, азаматтың нақты қорғаныш құралына айналуында. Артықшылығы – құқықтық әділеттілікке сенім артады, ал жаңалығы – адам құқықтары енді мемлекеттің емес, мемлекеттің адам алдындағы міндеті ретінде қарастырылады.

Аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы А.Ермағанбет