Құқықтық жаңғыру және жаңа кепілдіктер

Өңірлік коалиция мүшелері — Ақтөбе қалалық мәслихатының депутаты Үмбетай Амантай, белгілі заңгер Әбдіхат Мырзалин, медиатор Гүлшат Байсанова және облыстық аумақтық кәсіподақтар бірлестігінің төрағасы Алтынбек Әмірғалиев «ҚазТрансОйл» акционерлік қоғамының Ақтөбе мұнай құбыры басқармасының еңбек ұжымымен кездесті. Басқосуда жаңа Конституция жобасы кеңінен түсіндірілді.
Жиынды ашқан сөзінде Үмбетай Амантай Конституциялық реформаның мәні мен маңызын, негізгі бағыттары мен стратегиялық басымдықтарын түсіндіріп, ұсынылып отырған өзгерістердің тарихи сипатына тоқталды.
Әбдіхат Мырзалин өз сөзінде Ата Заңның соңғы отыз жыл ішінде алты мәрте өзгертіліп, 55 бапқа толықтыру енгізілгенін атап өтті. Дегенмен алдағы өзгерістердің ауқымы бұған қарағанда әлдеқайда кең екенін жеткізді. Оның айтуынша, жаңа түзетулер тек институционалдық-құқықтық жаңғыртумен шектелмей, бүкіл мемлекеттік жүйені қайта қалыптастыруға серпін береді. Соның нәтижесінде мазмұны мен рухы жаңарған, сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге көтерілген Конституцияның келбеті айқындала түседі.
— Конституциялық реформаның айрықша қырларының бірі — құқықтық мәселелердің барынша кең әрі жүйелі қамтылуы. «Негізгі құқықтар, бостандықтар мен міндеттер» бөлімі әзірленгенде халықаралық адам құқығы стандарттары толық ескерілген. Мемлекет ратификациялаған халықаралық келісімдер мен Жалпыға бірдей адам құқықтары декларациясының қағидалары да жобаға енгізілген. Бұған қоса цифрлық дәуір талабына сай жаңа құқықтар да Конституция мәтінінен орын алған. Жаңа редакцияда өмір сүру құқығының абсолютті сипаты, жеке басқа қол сұғылмаушылық, цифрлық кеңістіктегі жеке деректерді қорғау мәселелері нақты әрі айқын бекітіледі. Сонымен қатар «Миранда ережесінің» конституциялық деңгейде орнығуы — құқықтық мемлекет қағидаттарының нығая түскенінің айқын белгісі, — деді Әбдіхат Мырзалин.
Ал Гүлшат Байсанова цифрлық қауіпсіздік мәселесіне тоқтала келе, Конституциядағы тағы бір маңызды жаңалық — «Сот төрелігі, прокуратура және құқық қорғау тетіктері» бөліміне енгізілген өзгерістермен қатар, адвокатура институтының негізгі заң деңгейінде бекітілгенін айтты. Бұл қадам адвокаттардың қоғамдағы рөлін арттырып қана қоймай, азаматтардың қорғану құқығын нақты әрі берік құқықтық негізде қамтамасыз етуге бағытталған.
Ішкі нарыққа транзиттеу және экспорттау мақсатында мұнай тасымалдау қызметін жүзеге асыратын «ҚазТрансОйл» акционерлік қоғамының Ақтөбе мұнай құбыры басқармасында бүгінде 357 адам еңбек етеді. Кәсіпорынның ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстар және ғылыми-техникалық құжаттама бөлімінің жетекші маманы Нұрлыхан Кемешовтің айтуынша, №122 референдум учаскесі осы компания ғимаратында орналасқан. Қазіргі уақытта онда референдумға дайындық жұмыстары жүргізіліп жатыр.

Арайлым НҰРБАЕВА.